Jente Dengler (Monard Law) over tussentijdse financiering, boedelschulden en een merkwaardige lacune in het ‘stil faillissement’
Zonder liquiditeit valt elke onderneming stil, hoe beloftevol de doorstartplannen ook zijn. Voor de gerechtelijke reorganisatie voorziet de wetgever sinds jaar en dag een incentive om de motor draaiende te houden en tussentijds krediet te faciliteren: de zgn. ‘synthetische boedelschuld’. Vreemd genoeg ontbreekt dit voorrangsrecht in de toolkit van de Belgische pre-pack. Een gemiste kans, want nét daar is de nood het hoogst.
VZW’s en stichtingen spelen vandaag een centrale rol in uiteenlopende maatschappelijke en economische contexten. Sinds de beperking op economische activiteiten werd afgeschaft in 2019, is het uitkeringsverbod er de meest fundamentele regel, die deze rechtsvormen onderscheidt van vennootschappen. Ook het belangeloos doel heeft een prominentere betekenis gekregen in de juridische definitie van de VZW en de stichting. Toch rijzen er tal van vragen: Welke verrichtingen en welke doelen zijn toegelaten? Wat zijn de fiscale implicaties van het voeren van economische activiteiten? Wat is goed bestuur in VZW’s en stichtingen? En wie grijpt er in als het fout loopt?
Tijdens een studienamiddag op vrijdag 6 maart 2026 georganiseerde door het Jan Ronse Instituut voor vennootschaps – en financieel recht (KU Leuven) belichten academici en praktijkjuristen deze vragen vanuit een praktijkgerichte en kritische invalshoek. Daarbij komen onder meer de reikwijdte van het uitkeringsverbod en het belangeloos doel, de invulling van het verenigings- en stichtingsbelang, actiemogelijkheden bij wanbeheer en fiscale aandachtspunten aan bod.
Rode draad doorheen de studienamiddag is de commerciële uitgave van het doctoraat van Bram Van Baelen, Uitkeringsverbod en belangeloos doel bij VZW en stichting, waarin deze kernbegrippen uitvoerig worden geanalyseerd als structurele fundamenten van het hedendaagse verenigings- en stichtingsrecht.
PROGRAMMA 13u00 Verwelkoming
Sofie Cools
13u10 Toegelaten verrichtingen en verboden uitkeringen binnen VZW’s en stichtingen
Bram Van Baelen
13u35 Het belangeloos doel van VZW en stichting
Sofie Cools
14u00 Het gebruik van VZW’s en stichtingen in hybride groepsstructuren
Lisa Bueken
14u25 De not-for-profitsector, het WER en het WVV: een evaluatie
16u20 Actiemiddelen bij wanbeheer in VZW en stichting
Matthias Wauters
16u45 Fiscaliteit van VZW en stichting
Bram Devolder
17u10 Q&A
17u20 Slotwoord
Koen Geens
17u30 Receptie
PRIJS De deelnameprijs bedraagt 215 EUR en omvat het boek Uitkeringsverbod en belangeloos doel bij VZW en stichting (winkelprijs 160 EUR). De documentatie wordt digitaal ter beschikking gesteld. Deelname via livestream is mogelijk.
Vincent Verlaeckt (Ondernemingsrechtbank Gent) over Cass. 1 december 2025, C.24.0339.N/1
1.
In een arrest van 1 december 2025 heeft het Hof van Cassatie zich uitgesproken over de problematiek van de aanvang van de termijnen tot het aanwenden van rechtsmiddelen tegen een vonnis inzake kwijtschelding van restschulden na faillietverklaring van natuurlijke personen.
Meer bepaald over de vraag of de kennisgeving bij gerechtsbrief een beroepstermijn doet aanvangen.
Een korte bloemlezing uit de geschiedenis van het insolventierecht toont hoezeer de kwijtschelding een recent gegeven is. Het is nog geen 30 jaar geleden dat de eerste vorm van schuldbevrijding haar intrede maakte in de Belgische rechtsorde met het verschoonbaarheidsregime in de Faillissementswet van ‘98. Daarvoor kon de insolvente schuldenaar levenslang achtervolgd worden door zijn schuldeisers. Het is zelfs nog maar een 150-tal jaar geleden dat hij gespaard wordt van de lijfsdwang.[1] Voorheen was het gebruikelijk dat insolvente schuldenaren strafrechtelijk vervolgd en opgesloten werden.
Nog verder terug in de tijd, in het oude Athene, werkten insolvente schuldenaren in schuldslavernij voor hun schuldeisers tot hun schulden volledig waren afbetaald. Het meest tot de verbeelding spreekt echter de situatie in de oude Romeinse Republiek, waar de derde tafel van de Twaaltafelenwet de insolvente schuldenaar het lot toebedeelde om in stukjes gehakt te worden door zijn schuldeisers in verhouding tot hun aandeel in zijn schulden.[2]
Het contrast met het heden kan dan ook niet groter zijn. Sinds de hervorming van het insolventierecht in 2018 worden alle restschulden van de gefailleerde kwijtgescholden bij de sluiting van het faillissement. Met de omzetting van de Herstructureringsrichtlijn in 2023 gebeurt dat zelfs automatisch, zonder dat de gefailleerde daartoe ook maar enige inspanning moet leveren.[3] In recordtijd is de kwijtschelding dan ook uitgegroeid van de uitzondering en een gunst, tot de regel en een recht.
A post by Rolef de Weijs, Luca Ratti and Johan Zwemmer
Towards a European pre-pack
In 2022 the European Commission presented a Proposal for the harmonisation of rules on pre-packs.[1] There were two central elements to the Commission’s proposal. First, all Member States should allow for pre-packs also with related parties. Second, existing EU protection of employees in case of pre-packs from the Transfer of Undertakings and Protection of Employees (TUPE) Directive[2] as developed by the CJEU would be abolished. The protection afforded under TUPE, as interpreted and developed by the CJEU, provides that employees transfer where the prepack is not aimed at the liquidation of the enterprise. As a consequence, employees will transfer most notably where a former shareholder or another related party acquires the business out of insolvency. In its unexplained attempts to give pre-packs a maximal boost, the Commission’s Proposal simply provided that all pre-packs would be deemed to be aimed at liquidation, which would mean that employees would never transfer on the basis of European law.
Under the European legislative process, the Commission has the right to initiate a directive, but it is up to the Council and the European Parliament to adopt a directive. The Council’s position has been somewhat unclear. The European Parliament pushed back against the Commission’s proposal for the harmonisation of rules on pre-packs with an amendment aimed at safeguarding employees’ protection. With these different positions, the Pre-pack Proposal entered the Trilogue phase, a process often referred to as the “back room of the back room.”[3] Since the Trilogue is not a transparent procedure, outsiders could not know in which direction the negotiations were heading. Like Schrödinger’s cat, we did not know whether employees’ protection was dead or alive while the Trilogue was ongoing.
The outcome of the Trilogue remains somewhat messy.[4] However, we conclude that, based on the text of the Pre-pack Directive, it is sufficiently clear that employees’ protection under TUPE is still intact and that employees will continue to transfer in the case of related-party pre-packs. The rather aggressive attempt to abolish employee protection in such cases has been unsuccessful.
A critical look by Veerle Colaert and Paul Dermine at the wrangling over the Russian assets held at Euroclear
While Trump’s original peace plan appears to be off the table, his proposal to create an investment fund with Russian assets at Euroclear continues to reverberate. Many European leaders are now calling even more forcefully for these assets to be transferred to Ukraine without delay, before the Trump administration mobilises them with its own agenda – and for its own benefit.
The urge to act quickly is understandable, but it is at least as important to keep a cool head. The United States clearly cannot seize the Russian assets held at Euroclear without the EU’s consent. And the reasons for the EU to leave those assets untouched remain as compelling as ever.
Naar goede gewoonte organiseren de masterstudenten van de grondige studie insolventierecht aan de Universiteit Antwerpen een studieavond onder begeleiding van prof. Melissa Vanmeenen.
Tijdens deze achttiende editie geven studenten toelichting bij een aantal thema’s uit het insolventierecht.
De studieavond gaat door op dinsdag 16 december 2025 om 19u, in lokaal C.103, Stadscampus UAntwerpen. (ingang via gebouw E naast Agora Café, Grote Kauwenberg 2 – volg de gang langs de sporthal en neem de trap naar de eerste verdieping)
Iedereen is welkom, gratis registreren kan via deze link.
A post by Rolef De Weijs, Luca Ratti & Johan Zwemmer
The EU wants to introduce pre-packs as a new type of insolvency procedure as a cure for financial failure. The French novel ‘Dr Knock’ provides a clear warning about doctors and medicines. Too much medicine weakens a healthy society. The following contains two spoilers. The first as to the plot of Dr. Knock. The second as to what will happen if the current EU Pre-Pack Proposal is adopted where it forces Member States to allow for Related Party Pre-Packs at the expense of creditors and employees.
The story of Dr Knock
The French novel Dr Knock (1924) by Romains tells the story of a doctor in a rural French town who wants to retire. The ambitious doctor Knock takes over the practice. The main problem is that the population is too healthy. Dr Knock, however, is of the opinion that healthy people are simply people that don’t realize they are sick. Dr Knock then offers each citizen a free consult, where he discusses new ailments and the risks of microbes. Soon half the population is under doctor supervision and the local hotel is turned into an emergency hospital.
The European Commission published its proposal for amending the Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) on 20 November 2025, accompanied by a Q&A. The proposal also explicitly amends the PRIIPS Regulation and is understood to implicitly “moot” certain provisions of the Taxonomy Regulation that reference the SFDR.
The SFDR has been discussed in a previous post as a disclosure regulation, adopted with the objective to harmonize the provision of sustainability-related information in individual and collective investment activities by financial market participants, financial advisers and financial products. The Commission proposal introduces a second objective: the creation of a harmonized categorization of sustainability-related products.
This post covers the three key proposed changes: a substantial reduction of the obligations for financial market participants, a limitation of the scope to “collective investment”, and a shift from a disclosure to a categorization framework.
The European Union seeks to harmonize European Insolvency Law. It has proposed a Directive for the harmonisation of certain aspects of insolvency law across Member States, including pre-packs.[1] The Commission’s ambition is to have this Proposal for a European pre-pack adopted as a Directive already by January 2026 (“the Proposal”).[2]
A pre-pack is a prepared insolvency procedure in which the sale of the business to a new owner is arranged prior to the opening of insolvency proceedings. Normally, this sale process takes place in a closed bidding environment and even in secrecy, in order not to disrupt the business and to ensure value maximization for creditors. Once the company is declared insolvent, the first thing that will typically happen is that the court appointed trustee will transfer the business to the highest bidder coming out of the sale process.[3]
Pre-packs have a tainted reputation, at least in jurisdictions where they are being used.[4] In part this is due to the highly legal nature of a pre-pack which overrides what people see in the street. In case of a prepack, a company as legal entity is declared insolvent by the court, but the business uninterruptedly continues to operate with a new owner. Creditors can no longer pursue their claim against the business (which is transferred to the new owner) and will have to file their claim with the trustee of the bankrupt entity. As long as pre-packs are conducted with outside parties, there is however little room for abuse. The procedure would then simply seek to ensure that the business is sold to the highest bidder in the interest of the joint creditors.[5] The prevention of damage caused by disruption by ensuring a confidential preparation only maximizes value. If this is what the pre-pack is all about, there is little cause for the tainted reputation.
Een post door Prof. mr. J.M. de Jongh (Erasmus Universiteit Rotterdam, raadsheer Ondernemingskamer)
De twee gezusters
De Belgische wettelijke geschillenregeling is een voorbeeld van een succesvolle ‘legal transplant’: de oorspronkelijke regeling uit 1995 was geïnspireerd door de Nederlandse geschillenregeling uit 1989. Opvallend genoeg heeft de Nederlandse geschillenregeling ruim 35 jaar een kwijnend bestaan geleid, terwijl haar Belgische evenknie tot op de dag van vandaag juist zeer succesvol is.
This Belgian Centre of Company Law (‘BCCL’) has published a paper with feedback on the ideas for a 28th Company Law Regime, as part of the Consultation which the Commission has organized on this topic.
The BCCL is a non-profit organization bringing together virtually all Belgian corporate law scholars and various Belgian corporate law practitioners with an academic affiliation.
Deze post gaat nader in op twee van de voorgestelde aanpassingen: een opt-out-mogelijkheid in verband met zogenaamde “soortdisproportionele uitgiftes”, en een terugkeer naar een algemeen “soortoverstijgend” (d.i. niet soortgebonden) wettelijk voorkeurrecht.
Een post door Sofie Cools en Lisa Bueken (Jan Ronse Instituut, KU Leuven)
1. In 2022 haalde het welbekende outdoormerk Patagonia de krantenkoppen toen oprichter Yvon Chouinard alle aandelen in Patagonia Inc. wegschonk aan een trust en een non-profitorganisatie. Patagonia Perpetual Purpose Trust ontving alle aandelen met stemrecht. De aandelen zonder stemrecht en mét winstrechten gingen naar de non-profit organisatie Holdfast Collective. De trust moet haar stemrechten op de algemene vergadering van Patagonia Inc. uitoefenen in lijn met de waarden van Patagonia Inc. en Holdfast Collective moet de dividenden die ze ontvangt van Patagonia Inc. gebruiken om de klimaatcrisis tegen te gaan. “Earth is now our only shareholder” luidde het. Op deze manier hoopte Yvon Chouinard de missie van Patagonia Inc. op lange termijn veilig te stellen.
2. De nieuwe eigendomsstructuur van Patagonia wordt gezien als een schoolvoorbeeld van steward ownership. Het begrip steward ownership vindt zijn oorsprong in Duitsland, waar het door de Purpose Foundation werd gelanceerd. Sindsdien is de steward ownership-beweging wereldwijd in opmars. In steeds meer landen ontstaan organisaties die het model promoten, zoals Steward-Owned in België. Heel wat literatuur over steward ownership is sterk gebaseerd op publicaties van dergelijke organisaties en daardoor soms een tikkeltje idealistisch. Het doel van deze bijdrage is om het fenomeen met een open blik, maar ook kritisch onder de loep te nemen.
Belgian companies whose shares are listed on a regulated market or an MTF are currently not allowed to issue ‘true’ multiple voting rights shares (MVS). With the adoption of the Belgian Code on Companies and Associations (BCCA) in 2019, the legislator (re)introduced the possibility for non-listed companies to create MVS, but this option remained unavailable for listed companies. Instead, Article 7:53 of the BCCA only allows listed Belgian companies to include a provision in their articles of association for so-called ‘loyalty’ voting rights shares (LVS), which grant an extra vote per share to shareholders who have continuously held their shares in registered form for at least two years (and provided that the shares are fully paid-up)[1].
Five years since its introduction, the Belgian LVS regime has not quite delivered on its promise of strengthening long-term shareholder engagement in listed companies: its practical uptake has been modest, and its benefits largely concentrated among controlling shareholders[2]. Compared to MVS, the effectiveness of LVS as a control-enhancing mechanism is limited by the fact that (i) it only grants one additional vote per share and (ii) this additional vote is lost when the share is transferred (with limited exceptions). Moreover, LVS have not really contributed to more initial or secondary public offerings but have mainly allowed controlling shareholders to reduce their capital investment while maintaining the same level of voting control.
As part of the EU’s broader effort to make public capital markets more attractive, in particular for small and medium-sized enterprises (SMEs), the MVS Directive[3] requires Member States to permit MVS structures for companies listing on multilateral trading facilities (MTFs). In Belgium, there is growing momentum to go beyond the MVS Directive’s minimum requirements by allowing MVS structures not only on MTFs but also on regulated markets, and by enabling their introduction not just at the IPO stage but also later (hence also for companies that are already listed today). A group of legal experts working under the auspices of the Belgian Centre for Company Law has published a detailed proposal in this sense (see “MVS proposal Belgian Centre for Company Law” and “Multiple voting shares in listed companies in Belgium”) which has received attention in the newspapers recently.[4]
Hereafter, we explore how the introduction of MVS for listed companies may impact the current LVS regime in Belgium and the proposals formulated in this regard by the aforementioned legal expert group. The LVS regime falls outside the scope of the MVS Directive since it does not involve the creation of separate share classes[5]. Nonetheless, when transposing the MVS Directive, the Belgian legislator will have to make certain important policy choices that will also affect LVS.
Corporate Finance Lab 