`Je est un autre´: cassatie over de doorbraak van beperkte aansprakelijkheid op grond van algemene voorwaarden

Cass 27 januari 2017 over algemene voorwaarden die bestuurder aanduiden als medeschuldenaar

Een vennootschap die voertuigen huurde gaat failliet waardoor de huursom niet volledig wordt betaald. De verhuurder zoekt verhaal bij een bestuurder van de gefaillieerde vennootschap die als orgaan van de vennootschap de huurovereenkomst had ondertekend. De algemene voorwaarden van die huurovereenkomst bepaalden :

“Indien het materieel in huur genomen wordt door een vennootschap is niet enkel deze vennootschap gehouden tot naleving en uitvoering van de overeenkomst maar ook, te persoonlijken titel, hoofdelijk en ondeelbaar met de huurder, de bestuurder, zaakvoerder of gevolmachtigde die namens de vennootschap de overeenkomst heeft getekend. De ondertekenaar verbindt zich dus ook persoonlijk, hoofdelijk en ondeelbaar met de vennootschap waarvoor hij optreedt, tot naleving van alle bepalingen voorzien in de overeenkomst en de algemene voorwaarden van deze overeenkomst.”

Volstaat dit om de bestuurder die namens de vennootschap ondertekende persoonlijk te verbinden voor de onbetaalde vennootschapsschuld? Het Hof van Cassatie sprak zich hier over uit in een arrest van 27 januari 2017 (C.16.0141.N). Continue reading “`Je est un autre´: cassatie over de doorbraak van beperkte aansprakelijkheid op grond van algemene voorwaarden”

‘Moral hazard’ en ‘eigen risico’ bij beperkte aansprakelijkheid

De rechtspersoonstechniek als ‘verzekering’ en het minimumkapitaal als ‘franchise’

De vennootschap met volkomen rechtspersoonlijkheid heeft gevolgen die derden moeten ondergaan. Het bekendste gevolg is dat vennootschapsschuldeisers zich moeten zich laten tegenwerpen dat een aandeelhouder niet aansprakelijk is voor de vennootschapsschulden.

De niet-aansprakelijkheid van de rechtspersoonstechniek werkt als een “verzekering” van de aandeelhouders tegen het ondernemingsrisico. Dat risico verdwijnt uiteraard niet, maar verschuift naar de vennootschapsschuldeisers. Economisch treden de vennootschapsschuldeisers, al dan niet willig, op als een verzekeraar van de aandeelhouders. Continue reading “‘Moral hazard’ en ‘eigen risico’ bij beperkte aansprakelijkheid”

New German rules on Group Insolvency

one-to-many

Last week, the German Bundestag voted the Gesetz zur Erleichterung der Bewältigung von Konzerninsolvenzen. The purpose of this law is to bridge the gap between the economic unity of enterprise groups and their legal plurality, and as such to overcome the persistent entity-centrism of insolvency law. To do so, the law provides for the possibility of territorial concentration of insolvency proceedings, the possibility to appoint the same insolvency practitioner in multiple insolvency proceedings, and the possibility of a group coordination procedure. Similar rules can already be found in the recast Insolvency Regulation. This is not a coincidence as the main source of inspiration for the European rules … was the original German legislative proposal on group insolvency (which dates from 2013-2014). It can only be hoped that other legislators will soon follow the European and German example.

Een persmededeling van professor en parlementslid Heribert Hirte vat het belang van de wet als volgt samen:

Mit diesem Gesetz sind wir endlich im 21. Jahrhundert angekommen. Bisher wurde der Konzern im Insolvenzrecht eher stiefmütterlich behandelt, was auch dazu geführt hat, dass das Bild vom Unternehmen beim Bürger noch immer geprägt ist von der einzelnen Gesellschaft, meistens der GmbH oder der Aktiengesellschaft. Die wirtschaftliche Realität ist aber eine völlig andere. Unternehmensgruppen, teilweise bestehend aus mehreren Hundert einzelnen Gesellschaften, bestimmen das Geschehen. Das gilt nicht nur für die bekannten multinationalen Konzerne, sondern auch für viele Mittelständler und sogar Handwerker

Hoe misbruik maken van een rechtspersoon? De 5 belangrijkste ingrediënten op een rijtje

Vennootschapsrecht is (ook) derdenrecht

In verkeerde handen is een vennootschap met volkomen rechtspersoonlijkheid  een riskant instrument. De rechtspersoon is immers een vermogenstechniek met voor derden bindende effecten.

Daarmee lijkt het vennootschapsrecht op zakenrecht: zakenrecht is immers “derdenrecht”. Beide rechtstakken laten toe afspraken te maken die aan derden tegenwerpelijk zijn. Vennootschapsrecht kan daarom conceptueel niet worden gereduceerd tot een “contract” tussen vennootschapsinsiders.

De voor derden bindende kenmerken van de rechtspersoonstechniek geven aandeelhouders en bestuurders de mogelijkheid om opportunistisch met activa en passiva, goederen en aansprakelijkheden, te schuiven ten nadele van derden. We noemen kort de belangrijkste van die kenmerken: Continue reading “Hoe misbruik maken van een rechtspersoon? De 5 belangrijkste ingrediënten op een rijtje”

Supply Chain Liability: The French Model

A post by guest blogger Penelope Bergkamp

chain

On 21 February 2017, the French Parliament adopted a law (the “Corporate Duty of Vigilance Law” or “Law”) that creates novel corporate supply chain liability. Specifically, the Corporate Duty of Vigilance Law imposes a duty of vigilance on large companies to prevent serious violations of human rights and fundamental freedoms and serious environmental damage in their supply chain. In a previous post, I discussed the concept of supply chain liability. As I pointed out there, the concept had not been defined by law makers yet. The French legislature has now attempted to operationalize the concept through new legislation.

Continue reading “Supply Chain Liability: The French Model”

Verdoken uitkeringen: de pauliana slaat weer toe

De hervonden jeugd van een antiek wapen

Als een vennootschap ter ziele dreigt te gaan, is het voor insiders verleidelijk nog snel de overgebleven activa te versluizen naar een ander vermogen. Dat kan hun persoonlijk vermogen zijn, of dat van een andere rechtspersoon onder hun controle. Want zeg nu zelf: waarom de lekkerste brokjes aan de vennootschapsschuldeisers laten, indien u er zelf nog van kunt genieten?

Wees toch maar op uw hoede: de vennootschapsschuldeisers zijn gewapend tegen dat soort snode verdoken uitkeringen.  Continue reading “Verdoken uitkeringen: de pauliana slaat weer toe”

‘Law and…’-bewegingen in het privaatrecht: een frisse kijk op ons recht

Jura Falconis studiedag 28 april 2017, 12u30-16u30 (College De Valk, Leuven)

De verhouding van het recht tot andere disciplines vindt zijn oorsprong in de Verenigde Staten, waar het rechtsdenken van oudsher gekenmerkt wordt door pragmatisme en realisme. Geen wonder dat precies in deze omgeving het belang van de economische wetenschap voor de rechtsontwikkeling is ontstaan (Law & Economics). Het narratieve eigen aan de common law-traditie leidde er dan weer toe dat gezocht werd naar verbanden tussen recht en literatuur (Law & Literature). Is er wel een wezenlijk verschil met de uitleg van juridische teksten en fundamenteler nog: kan de literatuur een bijdrage leveren aan het oplossen van juridische vragen? Ook de verbanden met andere wetenschappen werden gelegd zodat er talrijke ‘ Law and…’-bewegingen het daglicht zagen . Continue reading “‘Law and…’-bewegingen in het privaatrecht: een frisse kijk op ons recht”

A bad man in an evil world?

Closing remarks at the occasion of 2017 Heremans Lecture by Professor DiMatteo

A caricature of classical economic theory has it that people’s behavior can be fully explained by the rational pursuit of their self-interest. We act egoistically and opportunistically. It is a vision of human behavior which is rather bleak. Continue reading “A bad man in an evil world?”