Duty of care: van het boek naar het scherm

In de strijd tegen klimaatverandering worden wereldwijd processen gevoerd tegen overheden en ondernemingen. De Nederlandse Urgenda en Shell-zaken worden hierbij als baanbrekend beschouwd. In beide zaken stond (en staat) de Nederlandse advocaat Roger Cox centraal. Meester Cox beoogt een revolutie met recht, waarin de rechterlijke macht centraal staat.

In de woorden van Mr. Cox is er immers “slechts één democratische uitweg uit de impasse waarin de westerse samenleving zich bevindt”, namelijk “een vrijwillige ondercuratelestelling van regeringen en parlementen door de rechterlijke macht” (Revolutie met recht, p. 232).

De juridische revolutie die Mr Cox nastreeft, heeft voor-en tegenstanders, zowel wat de inzet van de strijd betreft (ondanks de voorzienbare gevolgen) als de daartoe gehanteerde middelen (in essentie de verhouding wetgever-rechter).

Over deze strijd werd een documentaire gemaakt: Duty of Care. Pleiten voor de planeet, die op 2 november 2022 wordt vertoond op Canvas (20.35 u). Aanbevolen, in afwachting van het nieuwe seizoen van The Crown (spoiler: het loopt (ook daar?) niet goed af).

John Armour (Oxford) will give the Heremans lectures at KU Leuven: The Corporation as a Social Actor

Opening lecture: 14 November 2022: ‘The Corporation as a Social Actor’

The 2022 Dieter Heremans Lectures in Law & Economics at KU Leuven (Belgium) will be given by Professor John Armour, Professor of Law and Finance at Oxford University.

The opening lecture on ‘The Corporation as a Social Actor‘ will take place on 14 November 2022, at 10 a.m. at Naamsestraat 22, 3000 Leuven, Belgium (Promotiezaal).

The lecture is free, but please register here.

John Armour is Professor of Law and Finance at Oxford University and a Fellow of the  British Academy and the European Corporate Governance Institute.  He was previously a member of the Faculty of Law and the interdisciplinary Centre for Business Research at the University of Cambridge. He studied law (MA, BCL) at the University of Oxford and then at Yale Law School (LLM). He has held visiting posts at various institutions including the University of Auckland, the University of Chicago, Columbia Law School, the University of Frankfurt, the Max Planck Institute for Comparative Private Law in Hamburg, the University of Pennsylvania Law School and the University of Sydney.

The other lectures are:

Continue reading “John Armour (Oxford) will give the Heremans lectures at KU Leuven: The Corporation as a Social Actor”

Weg met de deficitaire vereffening?

Debat tussen Robbie Tas en Jasper Van Eetvelde

Op 1 juni 2022 debatteerden Robbie Tas (KU Leuven, Intui) en Jasper Van Eetvelde (KU Leuven, Quinz) over de vereffeningsprocedure. Het twistpunt luidde of de procedure van de vereffening uit het WVV best wordt verboden (de lege ferenda) of vermeden (de lege lata) als er een netto-passief.

De video vindt u hier. De powerpoint presentaties vindt u hier. Zie verder hierover ook:

Continue reading “Weg met de deficitaire vereffening?”

Oproep TRV-RPS-prijs

De TRV-RPS-prijs wordt in maart 2023 voor de veertiende keer uitgereikt.

Deze jaarlijkse prijs beloont het beste eindwerk (bv. masterproef) over vennootschapsrecht, financieel recht of vennootschapsbelastingrecht. Het eindwerk dient voor publicatie in aanmerking te komen, en moet zijn tot stand gekomen in het kader van een (aanvullende) opleiding tot meester in de rechten aan een Belgische universiteit of georganiseerd in samenwerking met een Belgische universiteit.

De prijs bestaat uit €1.500 en de publicatie van een herwerkte versie van het eindwerk in het TRV-RPS.

Kandidaten worden met een korte motivatie voorgedragen door de promotor (deadline: 30.11.2022 – pieterjan.heynen@kuleuven.be). Gelieve daarbij ook het e-mailadres van de auteur te vermelden.

Wie hierbij nog vragen of opmerkingen zou hebben, kan steeds contact opnemen met Pieterjan Heynen (pieterjan.heynen@kuleuven.be).

Toelichtende nota Commissie Corporate Governance inzake onafhankelijke bestuurders

Onafhankelijke bestuurders zijn sedert geruime tijd een essentieel onderdeel van een goede corporate governance. Zij moeten in alle omstandigheden het belang van de vennootschap behartigen en dit vennootschapsbelang afstemmen op de belangen van de verschillende bij de onderneming betrokken belanghebbenden.

Omdat echte onafhankelijkheid zich niet beperkt tot het voldoen aan formele criteria, vond de Corporate Governance Committee het gepast het begrip onafhankelijke bestuurder, de bijzondere gevallen waarin de onafhankelijke bestuurder een doorslaggevende rol speelt en het wenselijke gedrag in die situaties nader toe te lichten. De toelichtende nota (Nederlands en Frans) is thans beschikbaar.

Tijdens de Listed Company Day, zullen prof. dr. Hans De Wulf en drs. Jan Cerfontaine hier dieper op ingaan en spreken over “The role of independent directors: a critical evaluation of current approaches”.

Inschrijven voor deze dag is nog steeds mogelijk. Het volledige programma leest als volgt:

14:00 Welcome and introduction

14:20 Setting the scene – European and international trends impacting directors. Marnix Van dooren, Assurance Partner (EY Belgium)

14:50 Insights into sustainable value creation and stakeholder management. Initial findings of the GUBERNA study on sustainable value creation. Sandra Gobert, Executive Director (GUBERNA)

15:20 The role of independent directors: a critical evaluation of current approaches.

Hans De Wulf, Full Professor (Financial Law Institute at Gent University)
Jan Cerfontaine, Guest Professor (Financial Law Institute at Gent University)

15:50 Coffee break

16:20 Panel discussion : The director’s perspective (Moderator: Arie Van Hoe, Executive Manager Law & Business at VBO FEB)

Laurence Debroux, Director (Solvay, Novo Nordisk, Exor NV & Juventus Football Club)
Vincent Reuter, Chairman (Credendo & ICC Belgium)
Koen Hoffman, Chairman (Greenyard, Fagron, Snowworld & MDxHealth)
Herman Daems, Chairman (BNP Paribas Fortis)

17:00 Keynote speech by Pieter Loose, CEO (EKOPAK)

17:30 Networking cocktail

Het vervolg van het Shell-vonnis: tweede ronde

Het Shell-vonnis van 26 mei 2021 blijft juristen beroeren (voor een grondige bespreking, zie J. Bouckaert en S. François, “Actieve rol voor de rechter bij het bepalen van het (ondernemings)beleid? – Noot onder het Shell-vonnis van 26 mei 2021” in A. Van Hoe en G. Croisant (eds.), Brussel, Larcier, 2022, Recht en duurzaamheid / Droit et durabilité, p. 3-60). Zoals toegelicht in een vorige post wordt de strijd verdergezet in hoger beroep. Gisteren hebben de partijen Milieudefensie c.s. geconcludeerd in antwoord op de memorie van grieven van Royal Dutch Shell plc. Deze conclusie (een kloeke 250 bladzijden) kan hier worden geconsulteerd.

Opmerkelijk is dat recent een derde partij (Clintel) een vordering tot tussenkomst (of voeging) in het hoger beroep heeft ingediend. Deze stichting kan in zekere zin beschouwd worden als de tegenhanger van Milieudefensie c.s. Meer info over deze opmerkelijke démarche hier. To be continued, zoveel is zeker.

Toolbox investor relations

Communicatie door beursgenoteerde vennootschappen met investeerders is een bijzondere tak van sport, onderworpen aan heel wat gedetailleerde spelregels, waarop wordt toegezien door een scherpe VAR.

Om deze regels toegankelijker te maken heeft de FSMA, tijdens een vergadering (n.a.v. de dertigjarige verjaardag) van de Belgian Investor Relations Association (BelIR), een toolbox voorgesteld. Deze handige toolbox heeft tot doel personen wier taak bestaat uit relaties met investeerders een aantal kapstokken te bieden voor hun interactie met de FSMA.

De toolbox ontsluit op thematische wijze relevante circulaires, mededelingen, praktijkgidsen, FAQs, en kan hier worden geconsulteerd. Een mooi initiatief.

Civielrechtelijke bevoegdheden van het Openbaar Ministerie bij stichtingen en de ‘mondkapjesaffaire’

Rechtbank Amsterdam 21 juli 2022, JOR 2022/204 met noot Van Uchelen-Schipper.

Voor Belgische stichtingen kan het OM (naast anderen) op grond van art. 2:114 WVV de ontbinding van een stichting vorderen, ondere andere, indien het vermogen voor een ander doel wordt aangewend dan het doel waarvoor zij is opgericht; als het uitkeringsverbod wordt geschonden; of als de stichting in strijd handelt met het WVV of ‘in ernstige mate’ in strijd met de statuten. Zie voor een recente bespreking (voor gelijkaardige bepaling bij VZW’s): M. Verheyden, “Gerechtelijke ontbinding wegens schending van het uitkeringsverbod”, TBH 2022, 628 e.v. Art. 2:114 § 4 laat de rechtbank toe een ontbindingsvraag bij de doeloverschrijdende aanwending van het vermogen te vervangen door een vernietiging van de betrokken verrichtingen. Hoewel de wet dit niet met zoveel woorden stelt, kan worden aangenomen dat het OM (of een andere belanghebbende) ook zelfstandige de vernietiging van een doeloverschrijdende verrichting kan vorderen. Qui peut le plus, peut le moins. Het is niet duidelijk waarom het WVV niet hetzelfde zegt voor andere ontbindingsgronden.

In Nederland gaan de bevoegdheden van het OM verder. Marleen van Uchelen-Schipper, universitair docent/onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), bespreekt dit n.a.v. de zgn. ‘mondkapjesaffaire’.

* * *

Continue readingCivielrechtelijke bevoegdheden van het Openbaar Ministerie bij stichtingen en de ‘mondkapjesaffaire’

Postuniversitaire opleiding Curatoren & Vereffenaars: inschrijven kan nog

De avondopleiding Curator-Vereffenaar van KU Leuven en UAntwerpen in nauw overleg met de Ondernemingsrechtbanken is intussen een vaste waarde. In oktober start een nieuwe editie van deze postuniversitaire opleiding. Het betreft opnieuw een dubbele editie die van start gaat in Kortrijk en Brugge en wordt hernomen in Leuven en Antwerpen.

Continue reading “Postuniversitaire opleiding Curatoren & Vereffenaars: inschrijven kan nog”

Cassatie over de aansprakelijkheid van de overdrager van niet volstorte aandelen in een BVBA: Roma locuta (bis)

Cass. 2 september 2022

De aantrekkelijkheid van een vennootschap met zgn. beperkte aansprakelijkheid, is dat de aandelen erin in beginsel nooit een negatieve waarde kunnen krijgen. Dat maakt aandelen een uitzonderlijk goed. Zelfs als de vennootschap failliet is en de schulden de activa overtreffen, zal de waarde van een aandeel nooit minder zijn dan nihil. Dat is anders voor de meeste assets (denk aan handelfondsen, honden of gronden) die een negatieve waarde kunnen hebben.

Dit voordeel brengt gevaren met zich, met name dat aandeelhouders worden uitgenodigd om een roekeloos beleid voor te staan. Eén (en wellicht het belangrijkste) antwoord hierop van het recht is dat die aandeelhouders betrekkelijk weinig te zeggen hebben. De meeste beslissingen liggen bij de bestuurders, die door de regels inzake bestuursaansprakelijkheid worden afgeremd om all the way ten koste van derden de belangen van die aandeelhouders na te streven.

Een ander antwoord hierop zijn de regels inzake het kapitaal, vandaag nog van toepassing in de NV, kunnen worden gezien als een vorm van objectieve aandeelhoudersaansprakelijkheid: ten belope van zijn inbreng voelt de aandeelhouder rechtstreeks een negatieve impact in zijn persoonlijk vermogen. Dat is het meest duidelijk door het deel dat nog niet werd volstort. Dat kan, doorgaans door de curator, nog bij de aandeelhouder worden opgevraagd.

Een nog uitstaande volstortingsplichting maakt dan ook dat een aandeel wel een negatieve waarde kan (en bij faillissement: zal) hebben.

Verplichtingen kunnen uiteraard niet zomaar worden overgedragen met bevrijding van de oorspronkelijk schuldenaar. Het risico bestaat immers dat de verplichting wordt overgedragen aan een niet of minder solvabel rechtssubject. Wat gebeurt er dan met de volstortingsverplichting van de oorspronkelijke aandeelhouder na overdracht van de aandeelhouder.

Continue reading “Cassatie over de aansprakelijkheid van de overdrager van niet volstorte aandelen in een BVBA: Roma locuta (bis)”

Sustainable finance en de retailbelegger (3/3)

In dit laatste deel van het drieluik over sustainable finance en de retailbelegger (zie deel 1 en deel 2) sta ik even stil bij een meer fundamentele vraag. In welke mate het (moreel en economisch) aanvaardbaar is dat de Europese wetgever, en daar maakt ze helemaal geen geheim van, via de MiFID-wetgeving retailbeleggers (voor wie de MiFID-wetgeving grotendeels ontwikkeld is) er actief toe aanzet om duurzamer te investeren.

Dit “aanzetten” tot duurzamer investeren gebeurt in de eerste plaats doordat de MiFID-regelgeving niet vereist dat de financiële dienstverlener zijn cliënt bevraagt naar de afweging tussen duurzaamheid en rendement. In praktijk wordt onder MiFID u zo ongeveer hetvolgende gevraagd door uw financiële dienstverlener:

Continue reading “Sustainable finance en de retailbelegger (3/3)”

International seminar on law reform in secured transactions and insolvency proceedings – extension deadline PhD workshop

Antwerp (Belgium) – 23 September 2022

On 23 September 2022, prof. dr. Melissa Vanmeenen (UAntwerpen) en Inge Van de Plas (UAntwerpen) invite you to an international seminar in Antwerp (Belgium) on law reform in secured transactions and insolvency proceedings. The day consists of three parts: PhD workshop, masterclass and the public doctoral defense of Inge Van de Plas.

PhD Workshop

During the PhD workshop selected young researchers have the opportunity to present their ongoing research to an international expert panel, including prof. Neil Cohen (Brooklyn Law School, USA), prof. Orkun Akseli (University of Manchester, UK), prof. Florence George (UNamur) and Prof. Matthias Storme (KU Leuven). Interested researchers can find more information on the PhD workshop in the call for papers. The deadline for applications has been extended to 7 September 2022.

Masterclass

In the masterclass, experts will present a topic related to their ongoing research in secured transactions and corporate insolvency proceedings. More information on the (preliminary) program can be found on our website.

Everyone is welcome to attend both the PhD workshop and masterclass, regardless of whether you are selected to present at the PhD Workshop. In order to attend the PhD workshop and/or masterclass, please register here.

Public doctoral defense Inge Van de Plas

At 5pm everyone is invited to the public doctoral defense of Inge Van de Plas. The title of the doctoral research is: Retention of title in secured transactions law from a creditor’s perspective – a comparative analysis of (non-)functional approaches

Afterwards everyone is welcome at the reception.

Participation is free of charge, however, places are limited. More information on location will follow after registration. Travel expenses are not covered by the organization

For more information about this event contact prof. dr. Melissa Vanmeenen or Inge Van de Pas.

Sustainable finance en de retailbelegger (2/3)

In het eerste deel van deze reeks werd vermeld dat sinds 2 augustus[1] financiële ondernemingen die beleggingsadvies of vermogensbeheer aanbieden in hun MiFID-geschiktheidstest moet vragen naar de duurzaamheidsvoorkeuren van een cliënt. Dit komt in praktijk bovenop de reeds lange vragenlijst over uw financiële situatie, beleggingsdoelstellingen, en kennis en ervaring op beleggingsgebied die u als retailbelegger typisch krijgt voorgelegd op een beleggingsgesprek bij uw financieel adviseur. Hopelijk krijgt u een natje en droogje aangeboden tijdens het invullen.

De bedoeling is dat financiële instellingen op basis van die informatie enkel nog beleggingsproducten adviseren die in overeenstemming zijn met de visie van de cliënt op milieu en maatschappij. De achterliggende idee van de Europese wetgever is dat hierdoor de vraag naar duurzame producten zal toenemen, waardoor duurzame projecten goedkopere financiering zullen krijgen en dus sneller kunnen worden uitgevoerd.

Concreet moeten minimum – in de praktijk zullen het er veel meer zijn – drie vragen worden gesteld over duurzaamheid op basis van de MiFID-regelgeving:

Continue reading “Sustainable finance en de retailbelegger (2/3)”

Verplicht vertrek bij 65? Leeftijdsclausules in de dienstensector: analyse vanuit discriminatierecht en vrijheid van vereniging.

Een post door gastbloggers Dominique De Meyst (UHasselt/KU Leuven) en Lien Aerts (UHasselt)

Een arrest van het Hof van Beroep Antwerpen van 17 februari 2020 bevestigt het vonnis in eerste aanleg van de ondernemingsrechtbank Antwerpen, afdeling Hasselt, over het gedwongen ontslag van de zaakvoerder van een vennootschap bij het bereiken van de leeftijd van 65. Het ontslag was volgens het Hof van Beroep in overeenstemming  met de antidiscriminatiewet. Leeftijdsclausules in vennootschapsstatuten, reglementen of arbeidsovereenkomsten, zoals deze in de besproken uitspraken, zijn schering en inslag. Zij komen voor in associaties van advocaten, consultants en andere (intellectuele) dienstverstrekkers. De auteurs wijden deze blogpost aan hun onderzoek van de toelaatbaarheid van dergelijke clausules. Verder stellen zij zich kort de vraag of vennoten in een associatie rekening moeten houden met de antidiscriminatiewet bij het uitoefenen van hun vrijheid van vereniging.

Continue reading “Verplicht vertrek bij 65? Leeftijdsclausules in de dienstensector: analyse vanuit discriminatierecht en vrijheid van vereniging.”

Sustainable finance en de retailbelegger (1/3)

Misschien heeft u recent een bericht ontvangen van uw financiële instelling, of zal u er in de toekomst één ontvangen, over de mogelijkheid om uw “duurzaamheidsvoorkeuren” aan te geven. Sinds 2 augustus 2022 vereist de beruchte MiFID-regelgeving[1] namelijk dat wanneer uw financiële instelling u beleggingsadvies geeft, of uw beleggingsportefeuille beheert, ze rekening moet houden met uw visie op mens en maatschappij.

In de praktijk zal het niet zo snel gaan, het gaat immers om nieuwe en bijzonder complexe wetgeving die op een relatief korte termijn diende geïmplementeerd te worden. Op vandaag is er waarschijnlijk bij de grote meerderheid van de spelers op de markt nog geen volledige integratie van de duurzaamheidvoorkeuren van de cliënt in het beleggingsadvies- en vermogensbeheerproces, minstens niet op de wijze die MiFID voorschrijft. De verwachting is dat dit het komende jaar sterk zal evolueren en dat uw financiële instelling u meer en meer zal bevragen naar uw duurzaamheidsvoorkeuren.

De inwerkingtreding van de nieuwe MiFID regels leek mij evenwel een goed moment om even stil te staan bij deze en een aantal andere recente regelgevende initiatieven in de financiële sector inzake duurzaamheid die de “gewone” of “retail”-belegger rechtstreeks of onrechtstreeks impacteren.

Continue reading “Sustainable finance en de retailbelegger (1/3)”

%d bloggers like this: