Experiments

‘Moral hazard’ en ‘eigen risico’ bij beperkte aansprakelijkheid

De rechtspersoonstechniek als ‘verzekering’ en het minimumkapitaal als ‘franchise’

De vennootschap met volkomen rechtspersoonlijkheid heeft gevolgen die derden moeten ondergaan. Het bekendste gevolg is dat vennootschapsschuldeisers zich moeten zich laten tegenwerpen dat een aandeelhouder niet aansprakelijk is voor de vennootschapsschulden.

De niet-aansprakelijkheid van de rechtspersoonstechniek werkt als een “verzekering” van de aandeelhouders tegen het ondernemingsrisico. Dat risico verdwijnt uiteraard niet, maar verschuift naar de vennootschapsschuldeisers. Economisch treden de vennootschapsschuldeisers, al dan niet willig, op als een verzekeraar van de aandeelhouders. Continue reading “‘Moral hazard’ en ‘eigen risico’ bij beperkte aansprakelijkheid”

New German rules on Group Insolvency

one-to-many

Last week, the German Bundestag voted the Gesetz zur Erleichterung der Bewältigung von Konzerninsolvenzen. The purpose of this law is to bridge the gap between the economic unity of enterprise groups and their legal plurality, and as such to overcome the persistent entity-centrism of insolvency law. To do so, the law provides for the possibility of territorial concentration of insolvency proceedings, the possibility to appoint the same insolvency practitioner in multiple insolvency proceedings, and the possibility of a group coordination procedure. Similar rules can already be found in the recast Insolvency Regulation. This is not a coincidence as the main source of inspiration for the European rules … was the original German legislative proposal on group insolvency (which dates from 2013-2014). It can only be hoped that other legislators will soon follow the European and German example.

Een persmededeling van professor en parlementslid Heribert Hirte vat het belang van de wet als volgt samen:

Mit diesem Gesetz sind wir endlich im 21. Jahrhundert angekommen. Bisher wurde der Konzern im Insolvenzrecht eher stiefmütterlich behandelt, was auch dazu geführt hat, dass das Bild vom Unternehmen beim Bürger noch immer geprägt ist von der einzelnen Gesellschaft, meistens der GmbH oder der Aktiengesellschaft. Die wirtschaftliche Realität ist aber eine völlig andere. Unternehmensgruppen, teilweise bestehend aus mehreren Hundert einzelnen Gesellschaften, bestimmen das Geschehen. Das gilt nicht nur für die bekannten multinationalen Konzerne, sondern auch für viele Mittelständler und sogar Handwerker

Hoe misbruik maken van een rechtspersoon? De 5 belangrijkste ingrediënten op een rijtje

Vennootschapsrecht is (ook) derdenrecht

In verkeerde handen is een vennootschap met volkomen rechtspersoonlijkheid  een riskant instrument. De rechtspersoon is immers een vermogenstechniek met voor derden bindende effecten.

Daarmee lijkt het vennootschapsrecht op zakenrecht: zakenrecht is immers “derdenrecht”. Beide rechtstakken laten toe afspraken te maken die aan derden tegenwerpelijk zijn. Vennootschapsrecht kan daarom conceptueel niet worden gereduceerd tot een “contract” tussen vennootschapsinsiders.

De voor derden bindende kenmerken van de rechtspersoonstechniek geven aandeelhouders en bestuurders de mogelijkheid om opportunistisch met activa en passiva, goederen en aansprakelijkheden, te schuiven ten nadele van derden. We noemen kort de belangrijkste van die kenmerken: Continue reading “Hoe misbruik maken van een rechtspersoon? De 5 belangrijkste ingrediënten op een rijtje”

Supply Chain Liability: The French Model

A post by guest blogger Penelope Bergkamp

chain

On 21 February 2017, the French Parliament adopted a law (the “Corporate Duty of Vigilance Law” or “Law”) that creates novel corporate supply chain liability. Specifically, the Corporate Duty of Vigilance Law imposes a duty of vigilance on large companies to prevent serious violations of human rights and fundamental freedoms and serious environmental damage in their supply chain. In a previous post, I discussed the concept of supply chain liability. As I pointed out there, the concept had not been defined by law makers yet. The French legislature has now attempted to operationalize the concept through new legislation.

Continue reading “Supply Chain Liability: The French Model”

Verdoken uitkeringen: de pauliana slaat weer toe

De hervonden jeugd van een antiek wapen

Als een vennootschap ter ziele dreigt te gaan, is het voor insiders verleidelijk nog snel de overgebleven activa te versluizen naar een ander vermogen. Dat kan hun persoonlijk vermogen zijn, of dat van een andere rechtspersoon onder hun controle. Want zeg nu zelf: waarom de lekkerste brokjes aan de vennootschapsschuldeisers laten, indien u er zelf nog van kunt genieten?

Wees toch maar op uw hoede: de vennootschapsschuldeisers zijn gewapend tegen dat soort snode verdoken uitkeringen.  Continue reading “Verdoken uitkeringen: de pauliana slaat weer toe”

‘Law and…’-bewegingen in het privaatrecht: een frisse kijk op ons recht

Jura Falconis studiedag 28 april 2017, 12u30-16u30 (College De Valk, Leuven)

De verhouding van het recht tot andere disciplines vindt zijn oorsprong in de Verenigde Staten, waar het rechtsdenken van oudsher gekenmerkt wordt door pragmatisme en realisme. Geen wonder dat precies in deze omgeving het belang van de economische wetenschap voor de rechtsontwikkeling is ontstaan (Law & Economics). Het narratieve eigen aan de common law-traditie leidde er dan weer toe dat gezocht werd naar verbanden tussen recht en literatuur (Law & Literature). Is er wel een wezenlijk verschil met de uitleg van juridische teksten en fundamenteler nog: kan de literatuur een bijdrage leveren aan het oplossen van juridische vragen? Ook de verbanden met andere wetenschappen werden gelegd zodat er talrijke ‘ Law and…’-bewegingen het daglicht zagen . Continue reading “‘Law and…’-bewegingen in het privaatrecht: een frisse kijk op ons recht”

A bad man in an evil world?

Closing remarks at the occasion of 2017 Heremans Lecture by Professor DiMatteo

A caricature of classical economic theory has it that people’s behavior can be fully explained by the rational pursuit of their self-interest. We act egoistically and opportunistically. It is a vision of human behavior which is rather bleak. Continue reading “A bad man in an evil world?”

Nullity of a contract: the economic equivalent of a put or call option

How the law exploits the opportunism of contract parties to make the nullity sanction sting

Gerelateerde afbeeldingA previous post (in Dutch) discussed a recent case of the Belgian Supreme Court about the nullity of a sale of shares because of prohibited financial assistance. The case giving rise to the judgement of the Belgian Supreme Court illustrates how the nullity sanction is cleverly designed to exploit the incentives of contract parties to serve the legislator’s goals. Continue reading “Nullity of a contract: the economic equivalent of a put or call option”

Zeven nieuwe en vernieuwende cassatie-arresten in het vennootschaps- en insolventierecht

U las ze eerst op Corporate Finance Lab

  • Wat zijn gevolgen van de vernietiging van een overdracht van aandelen wegens een verboden ‘financial assistance’?
  • Wie kan na samenloop op het vermogen van de schuldenaar de pauliana instellen?
  • Wie kan de enige vennoot aansprakelijk stellen bij eenhoofdigheid van de vennootschap?
  • Heeft een nieuwe aandeelhouder een eigen vorderingsrecht indien de bestaande aandeelhouder kort na de investering door de nieuwe de vennootschap leeg haalt?
  • Is een beding van aanwas een verboden beding over een toekomstige nalatenschap?
  • Wat gebeurt er met de handelingen gesteld door een vereffenaar indien de gerechtelijke vereffening achteraf wordt ingetrokken?
  • Wie kan zich beroepen op de niet-publicatie van vennootschapsakten?

Continue reading “Zeven nieuwe en vernieuwende cassatie-arresten in het vennootschaps- en insolventierecht”

Kenneth Arrow, Nobel-Winning Economist, Dies at 95

This week saw the passing of Kenneth Arrow, one of the giants of modern economics. Arrow was best known for his work on the general equilibrium theory, setting out the conditions under which the “invisible hand” of market competition among self-serving individuals serves society well. His fundamental ideas have been applied to the design of insurance products, financial products, employment contracts and much more. The full New York Times obituary can be read here.

Continue reading “Kenneth Arrow, Nobel-Winning Economist, Dies at 95”

Klare wijn over gebakken peren: ex tunc vernietigen, ex nunc waarderen

Cass 13 januari 2017 over gevolgen van een vernietiging van een overdracht van aandelen wegens schending verbod ‘financial assistance’

Wat zijn de gevolgen van de vernietiging van een overdracht van aandelen terwijl de waarde van die aandelen ondertussen significant is gedaald? Wie draagt het risico voor die waardevermindering en blijft met de gebakken peren zitten: de koper of de verkoper? Over dit vraagstuk boog het Hof van Cassatie zich in een arrest van 13 januari 2017.

Het verhaal dat schuilgaat achter de rechtsvraag ontvouwt zich als een kleine tragedie. Twee zussen verkopen aan dezelfde koper hun aandelen in quasi identieke commanditaire vennootschappen op aandelen (Comm.VA) die uitgebreide aandelenportefeuilles beheren. Wanneer de waarde van die beleggingen keldert omwille van de financiële crisis, blijft de koper in gebreke het nog uitstaande deel van de prijs te betalen. Zodus dagvaarden de zussen de koper.

Plottwist: in plaats van een vonnis waarmee ze de betaling van het resterende deel van de overdrachtsprijs kunnen ten uitvoer leggen, kijken ze aan tegen de vernietiging van de overdracht.

Continue reading “Klare wijn over gebakken peren: ex tunc vernietigen, ex nunc waarderen”

Real seat theory vs incorporation theory: the Belgian case for reform

A post by guest blogger Marc Van de Looverbosch

For decades now, supporters of the real seat theory have been arguing with supporters of the incorporation theory over which theory (or which variant of either theory) best corresponds to the needs of modern business for purposes of determining which national company laws are applicable to bodies corporate. Continue reading “Real seat theory vs incorporation theory: the Belgian case for reform”

De stichtingen in België – rapport 2017

De stichting bezet een bijzondere plaats in het Belgische organisatierecht. Het is een rechtspersoon, met bijhorend vermogen, doch zonder leden of vennoten. De stichting mag geen stoffelijk voordeel verschaffen aan de stichters, de bestuurders, of enig ander persoon, behalve, in dit laatste geval, indien dit kadert in de verwezenlijking van het belangeloos doel. Een onderscheid wordt gemaakt tussen de (erkende) “stichting van openbaar nut” en de “private stichting”. Stichtingen kunnen dienen tot filantropische doeleinden (bv. bescherming van een kwetsbare persoon), maar evenzeer een economische rol vervullen (bv. certificatie van vennootschapseffecten).

Continue reading “De stichtingen in België – rapport 2017”

Ze is zo relatief, meneer: de pauliana na samenloop

Cass. 13 januari 2017: Geslaagde pauliaanse vordering komt enkel schuldeiser toe

Cassatie geeft de schuldeiser wat de schuldeiser toekomt

U kunt uw schulden niet meer betalen (u begrijpt: wij schrijven in de irrealis). Maar gewiekst als u bent, geeft u uw goederen weg aan een familielid. Of beter nog: u brengt het in in een vennootschap onder uw controle. Zo behoudt u de feitelijke macht over uw activa, terwijl uw schuldeisers met lege handen overblijven (zakelijke zekerheidsrechten even daar gelaten).

Artikel 1167 BW reikt uw schuldeisers in zo’n geval echter een krachtige remedie aan: de actio pauliana. Continue reading “Ze is zo relatief, meneer: de pauliana na samenloop”

De collectieve vordering 2.0 : boedelvordering zonder boedelschade

Cass. 16 september 2016: curator kan soms ook vorderen zonder dat er collectieve schade is

In een eerdere post berichtten we over het arrest van het Hof van Cassatie van 16 september 2016. Daarin oordeelde het Hof dat de enige vennoot-rechtspersoon van een EBVBA hoofdelijk borg staat voor alle schulden ontstaan in de periode dat de vennootschap eenhoofdig was (art. 213, §2, 2de lid W.Venn.). Hoewel de enige vennoot enkel moet instaan voor de omvang van de schulden die werden aangegaan tijdens de eenhoofdigheid, geldt die aansprakelijkheid volgens het Hof ook ten aanzien van schuldeisers wier vordering dateert van vóór of  na de eenhoofdigheid. Bijgevolg, aldus het Hof, is de curator bevoegd om de aansprakelijkheid van de enige vennoot-rechtspersoon in rechte af te dwingen.

Op twee vlakken gaat dit arrest verder in op ingeslagen jurisprudentiële wegen: Continue reading “De collectieve vordering 2.0 : boedelvordering zonder boedelschade”