Cass. 21 oktober 2016: een beding van aanwas is geen verboden beding over een toekomstige nalatenschap

Regels rond conventionele (familiale) onverdeeldheid volgen steeds meer die van maatschap

1.

Een dame  had met haar toenmalige partner  in 2000 een woning aankocht te Mortsel. Beiden kochten dit pand aan in “onderverdeeldheid met een beding van aanwas voor het vruchtgebruik op de onverdeelde helft van de overledene, op voorwaarde van blijvend samenwonen tot aan het vooroverlijden”. De partner overleed in 2009. De dame dagvaardt in 2011 de dochter van haar overleden partner (en diens enige reservataire erfgenaam) ten einde te horen zeggen voor recht dat zij het volledige vruchtgebruik heeft op het onroerend goed. De dochter vorderde de nietigheid of niet-tegenwerpelijkheid van het beding van aanwas en vorderde verder de verdeling van de onverdeeldheden. Continue reading “Cass. 21 oktober 2016: een beding van aanwas is geen verboden beding over een toekomstige nalatenschap”

Trekt een hervorming in hoger beroep van een gerechtelijke ontbinding het tapijt onder de vereffenaar weg?

Cass. 28 oktober 2016: de risico-aansprakelijkheid bij voorlopige uitvoering (art. 1398 al. 2 Ger.W.) geldt niet voor de vereffenaar die geen partij is – maar voor wie dan wel?

1.

Cass. 28 oktober 2016. Een vonnis in eerste aanleg spreekt met onmiddellijke ingang de gerechtelijk ontbinding uit en stelt een vereffenaar aan. Deze vereffenaar aanvaardt haar taak, stelt handelingen in het kader van de vereffening, heeft recht op erelonen en maakt kosten.

Er wordt door de vennootschap hoger beroep ingesteld. (Terzijde: het gewone bestuursorgaan wordt bij ontbinding vervangen door de vereffenaar, maar blijft nog wel bevoegd om rechtsmiddelen in te stellen namens de vennootschap). Dit hoger beroep wordt gegrond verklaard: de toestand van ontbinding wordt ingetrokken en het bestuur neemt terug de plaats in van de vereffenaar.

Hoe moet in zo’n geval het interregnum van de vereffenaar worden beoordeeld? Heeft de vereffenaar bv. recht op de erelonen die door de rechtbank in eerste aanleg werden toegekend? Continue reading “Trekt een hervorming in hoger beroep van een gerechtelijke ontbinding het tapijt onder de vereffenaar weg?”

Rechtspersoonlijkheid voor robots?

robot

Volgens sommige voorspellingen zullen 1/3 van de bestaande jobs in 2025 uitgeoefend worden door robots. Deze voorspelling voor de nabije toekomst stelt het recht voor uitdagingen die niet langer als science fiction afgedaan kunnen worden. Een belangrijke vraag in dit verband betreft het juridische statuut van robots. Continue reading “Rechtspersoonlijkheid voor robots?”

Prijs Fernand Collin voor Recht 2016 toegekend aan Sofie Cools voor Leuvense thesis over bevoegdheidsverdeling tussen AV en RvB

“wegens het samengaan van origineel en goed doordacht interdisciplinair onderzoek, wetenschappelijke grondigheid, maatschappelijke relevantie en een voortreffelijke schrijfstijl”

De Fernand COLLIN-prijs 2016 wordt toegekend aan Sofie COOLS voor haar boek De bevoegdheidsverdeling tussen algemene vergadering en raad van bestuur in de NV, uitgegeven bij Roularta Media Group in 2015 (XXXII+732 pagina’s). Het boek is de handelsversie van het proefschrift waarmee mevrouw Cools in 2014 aan de KU Leuven promoveerde tot doctor in de rechten. Professor Koen Geens was promotor van het proefschrift.

De tweejaarlijkse Fernand COLLIN-prijs is een van de belangrijkste prijzen voor in het Nederlands geschreven juridisch wetenschappelijk werk. Hij wordt uitgereikt door de Universitaire Stichting.

De prijs, die in 1962 voor het eerst werd toegekend, is genoemd naar Fernand COLLIN, hoogleraar aan de KU Leuven en later voorzitter van de Kredietbank.

Over de gelauwerde

Dr. Sofie Cools (°1981) studeerde aan de KU Leuven en aan Harvard Law School. Zij was een tijd werkzaam in een groot advocatenkantoor en keerde terug naar de universiteit om te doctoreren. Na het behalen van haar doctoraatsdiploma werd zij Senior Research Fellow in het Max Planck Instituut voor rechtsvergelijking en internationaal privaatrecht te Hamburg. Zij werkt ook verder aan een doctoraatsproefschrift in Harvard.

Over het bekroonde werk

Zoals de titel van haar werk aangeeft, onderzoekt Sofie Cools de bevoegdheidsverdeling tussen de algemene vergadering en de raad van bestuur in de naamloze vennootschap. Haar onderzoek gaat over de naamloze vennootschap in het algemeen, maar heeft vooral belang voor beursgenoteerde vennootschappen.

Ze bepaalt eerst, aan de hand van inzichten uit de economische analyse van het recht (Economic Analysis of Law) hoe de beslissingsbevoegdheid optimaal verdeeld kan worden. Haar model gaat in de eerste plaats uit van de noodzaak om belangenconflicten te vermijden tussen het bestuur, agent van de vennootschap, en de vennootschap-opdrachtgever. Zij omschrijft het vennootschapsbelang hierbij als de aandeelhouderswaarde op lange termijn. In gevallen waar het gevaar bestaat dat de raad van bestuur zijn eigen belang stelt boven dat van de vennootschap, is het beter de algemene vergadering te laten beslissen, aangenomen dat het belang van de beslissing de (transactie)kosten voor het houden van algemene vergaderingen verantwoordt. Een andere doelstelling van haar model is te vermijden dat aandeelhouders misbruik maken van een meerderheidspositie of (wanneer de aandelen sterk verspreid zijn onder het publiek) van het absenteïsme op de algemene vergadering.

De auteur bespreekt vervolgens de verschillende soorten beslissingen die in een naamloze vennootschap moeten worden genomen en de belangenconflicten die hierbij kunnen rijzen.  Ze onderzoekt of de bestaande wettelijke regeling klopt met het model dat zij vooropstelt en doet aanbevelingen voor een verbetering van de huidige regelen. In een reeks gevallen beslist best het bestuur of, juist andersom, de algemene vergadering. In andere gevallen is zij voorstander van een meer gedifferentieerde vorm van samenwerking tussen de twee organen.

De jury bekroont Cools werk “wegens het samengaan van origineel en goed doordacht interdisciplinair onderzoek, wetenschappelijke grondigheid, maatschappelijke relevantie en een voortreffelijke schrijfstijl. Het maakt, zowel voor de rechtsleer als voor de praktijk, een waardevolle aanvulling uit op de belangrijke literatuur die de jongste jaren, in België, in het Nederlands tot stand kwam over vennootschapsrecht.

bron: persbericht Universitaire Stichting

 

 

Wetsontwerp Reparatiewet Nieuwe Pandwet

Inwerkingtreding opnieuw uitgesteld

Zie hier voor Wetsontwerp houdende de wijziging van verscheidene bepalingen betreffende de zakelijke zekerheden op roerende goederen. De datum van inwerkingtreding wordt uitgesteld van uiterlijk 1 januari 2017 naar 1 januari 2018.

De nieuwe kleren van de keizer

keizer

In een vonnis van 31 oktober 2016 heeft de rechtbank van koophandel te Antwerpen de homologatie van het reorganisatieplan van de NV Corsan geweigerd. In een aantal vonnissen van dezelfde datum werd eveneens de homologatie van de reorganisatieplannen van met de NV Corsan verbonden (project)vennootschappen geweigerd. Over de achtergrond van deze zaken is voldoende verslag gedaan in de (financiële) pers. De NV Corsan had zich toegelegd op de productie van films, o.a. het historische epos Emperor, gebruik makend van de fiscaal gunstige tax shelter-regeling. Een dispuut over de toepassing van deze regeling lag mede aan de grondslag van de financiële problemen van de schuldenaar. Continue reading “De nieuwe kleren van de keizer”

Blog Amicorum – Professor Michel Flamée (VUB)

Bijdragen uit Liber Amicorum van Prof. Dr. M. Flamée online beschikbaar

Zie het overzicht van de bijdragen hier. Zie voor een biografie van Professor Flamée hier. Interesseerden ons onder meer: Continue reading “Blog Amicorum – Professor Michel Flamée (VUB)”

Wanneer moet een overheidswaarborg als staatssteun aan de overheid worden toegerekend?

Hoge Raad 27 mei 2016 : Toerekening aan overheid is mogelijk, zelfs wanneer garantie eigenmachtig en wederrechtelijk werd verleend door bestuurder havenbedrijf

 

De Nederlandse Hoge Raad besliste in een arrest van 27 mei 2016 dat een garantie gesteld door de (enig) bestuurder van een openbaar bedrijf (i.c. een havenbedrijf), in principe kan worden toegerekend aan de overheid, zelfs indien die bestuurder eigenmachtig en wederrechtelijk heeft opgetreden. Er moet wel in concreto worden nagegaan of de overheid bij het verlenen van de garanties was betrokken. In deze zaak stelde de Hoge Raad ook twee prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie (zie meer hier).

Continue reading “Wanneer moet een overheidswaarborg als staatssteun aan de overheid worden toegerekend?”

Recht.nl biedt interessant overzicht van Nederlandse proefschriften en oraties

Recht.nl geeft een niet te missen overzicht van Nederlandse proefschriften en oraties in ‘open access’. Interesseerden ons onder meer: Continue reading “Recht.nl biedt interessant overzicht van Nederlandse proefschriften en oraties”

De stichting: het ideale middel om goederen te ‘beschermen’ tegen schuldeisers?

Hoge Raad brengt in herinnering hoe een stichting gebruikt kan worden om schuldeisers te benadelen.  

Een stichting laat toe om een goed in een afgescheiden vermogen onder te brengen. Dat impliceert dat de schuldeisers van de begunstigden van de stichting de stichtingsgoederen niet kunnen uitwinnen. Evenmin hebben ze makkelijke opties om het stichtingsvermogen open te breken door een ontbindingsvordering. Continue reading “De stichting: het ideale middel om goederen te ‘beschermen’ tegen schuldeisers?”

De promotor van een vennootschap in oprichting: een trustachtige figuur?

Cassatie: beslag door persoonlijke schuldeiser van de promotor vervalt bij overname van het beslagen goed door de opgerichte vennootschap

Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid die nog niet is opgericht, kan toch vertegenwoordigd worden door een promotor. De verbintenissen én de rechten volgend uit deze rechtshandelingen zijn passiva en activa van de promotor tot en indien de vennootschap overneemt. Indien binnen de wettelijke termijnen de vennootschap rechtspersoonlijkheid verwerft en die verbintenis overneemt wordt, in de woorden van art. 60 W.Venn., “de verbintenis geacht van het begin af door de vennootschap te zijn aangegaan”.

Art. 60 W.Venn. spreekt enkel over de passiefzijde (“de verbintenissen”). De overname met retroactief effect (“van het begin af”) geldt echter ook voor de actiefzijde van de handelingen die door de promotor q.q. werden gesteld, bv. een goed namens de vennootschap in oprichting gekocht.

Wat nu als ná de aankoop maar vóór de overname een persoonlijke schuldeiser van de promotor beslag legt op dit goed? Continue reading “De promotor van een vennootschap in oprichting: een trustachtige figuur?”

Er is meer dan één derde: niet elke vennootschapsschuldeiser kan zich beroepen op niet-openbaarmaking

Cassatie: voormalige firmant waarvan uittreding niet werd gepubliceerd, is niet aansprakelijk voor niet-betaalde bedrijfsvoorheffing die na uittreding verschuldigd werd

Rechtspersoonlijkheid heeft belangrijke gevolgen voor derden, zoals beperkte aansprakelijkheid en vermogenafscheiding. Het is dan ook belangrijk dat die derden op de hoogte worden gesteld. Openbaarmaking gaat daarom naar het hart van de rechtspersoon.

Art. 76 al. 1 W.Venn. bepaalt dat akten en gegevens waarvan de openbaarmaking is voorgeschreven aan derden niet kunnen worden tegengeworpen dan vanaf de dag dat zij werden bekend gemaakt, tenzij de vennootschap aantoont dat de derde daar kennis van droeg.

Wie is die derde die zich op de niet-openbaarmaking kan beroepen? Continue reading “Er is meer dan één derde: niet elke vennootschapsschuldeiser kan zich beroepen op niet-openbaarmaking”

Cassatie verscherpt afdwinging aansprakelijkheid van vennoot bij eenhoofdigheid

Elke schuldeiser en bij faillissement de curator is bevoegd om aansprakelijke vennoot aan te spreken (Cass. 16 september 2016)

Het Hof van Cassatie beslist in een arrest (nr. C.14.0388.N) van 16 september 2016 dat de curator bevoegd is om in rechte op te treden tegen de enige vennoot-rechtspersoon van een éénhoofdig geworden BVBA. Continue reading “Cassatie verscherpt afdwinging aansprakelijkheid van vennoot bij eenhoofdigheid”

The origin of corporations

moulins-toulouse

Het ontstaan van de moderne vennootschap, met kenmerken zoals rechtspersoonlijkheid, beperkte aansprakelijkheid, overdraagbaarheid van aandelen en gecentraliseerd bestuur, wordt traditioneel gesitueerd in de 17de eeuw met de oprichting en ontwikkeling van de Vereenigde Oostindische Compagnie.

Recent herondekt historisch onderzoek situeert de geboorte van de moderne vennootschap evenwel enkele eeuwen vroeger. Continue reading “The origin of corporations”

Bent u al buitengewone schuldeiser?

four-legs

Het arrest van het Grondwettelijk Hof van 6 oktober 2016 (hier te vinden) biedt de gelegenheid om enkele principes inzake de gerechtelijke reorganisatie door collectief akkoord kritisch te belichten. Continue reading “Bent u al buitengewone schuldeiser?”